Bỏ qua, tới nội dung
Thứ Năm, 19/11/2026 Home Giới thiệu Liên hệ Chính sách bảo mật Chính sách biên tập Điều khoản sử dụng
Thế giới

SpaceX lần đầu bắt sống tàu Starship từ quỹ đạo: mấy giờ, vì sao lớn?

4h20 sáng 15/11 (giờ VN), tháp phóng của SpaceX dùng hai cánh tay thép bắt gọn tàu Starship Ship 42 vừa bay 22,5 giờ trên quỹ đạo – lần đầu trong lịch sử, dù tầng đẩy phải bỏ dở.

Tên lửa SpaceX Starship rời tháp phóng ở Starbase, Texas
Ảnh: SpaceX Starship ignition during IFT-5 – Steve Jurvetson, giấy phép CC BY 2.0, qua Wikimedia Commons

Lúc 4h20 sáng 15/11 theo giờ Việt Nam, tàu Starship mang số hiệu Ship 42 rơi từ quỹ đạo về bãi phóng Starbase ở bang Texas (Mỹ) và được hai cánh tay thép của tháp phóng “kẹp” gọn giữa không trung. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, một tàu vũ trụ trở về từ quỹ đạo được bắt sống bằng tháp phóng thay vì rơi xuống biển.

Nhiều nhân viên SpaceX ra ngoài trời để tận mắt xem con tàu xuyên qua mây về tháp. Người dẫn chương trình trực tiếp của công ty, Dan Huot, gọi đây là “mắt xích còn thiếu” của ngành bay vũ trụ. Nhưng chuyến bay không trọn vẹn: tầng đẩy khổng lồ Super Heavy, vốn cũng định được bắt lại, đã phải bỏ dở.

Vì sao bắt được tàu Starship lại là chuyện lớn?

Câu trả lời ngắn: vì tên lửa có thể dùng lại toàn bộ, giống như máy bay. Trước nay SpaceX đã ba lần dùng tháp bắt tầng đẩy Super Heavy, nhưng tầng trên – chính là con tàu Starship – luôn bị bỏ xuống biển sau mỗi chuyến bay. Mỗi lần bỏ đi là mất cả một con tàu cao khoảng 50 m.

Tầng trên khó bắt hơn nhiều vì bay cao hơn, xa hơn và nhanh hơn tầng đẩy. Trong chuyến bay thứ 15, Ship 42 đã ở trên quỹ đạo khoảng 22,5 giờ, quay quanh Trái Đất khoảng 14 vòng, rồi lao qua bầu khí quyển với lớp khiên nhiệt đỏ rực trước khi hạ xuống đúng tháp. Theo Space.com, SpaceX cho biết khi cả hai tầng đều được bắt lại, việc kiểm tra, sửa chữa và phóng lại sẽ nhanh hơn rất nhiều, kéo chi phí mỗi lần phóng xuống thấp.

Xem nhanh bản tin trong 1 phút. Video: TinNews247

Diễn biến chuyến bay thứ 15 theo giờ Việt Nam

Thời điểm (giờ VN) Diễn biến
Sáng 14/11 Starship cất cánh từ Starbase, Texas, trong chuyến bay thử thứ 15
Vài phút sau cất cánh Tầng đẩy Super Heavy báo động sắp cạn nhiên liệu, hủy kế hoạch về tháp, chuyển hướng xuống vịnh Mexico
Trong ngày 14/11 Tàu Ship 42 vào quỹ đạo, thả 26 vệ tinh Starlink thế hệ V3
Đêm 14/11 Các vệ tinh Starlink chụp ảnh khiên nhiệt của tàu, xác nhận đủ điều kiện hạ cánh
4h20 sáng 15/11 Ship 42 về tới tháp Mechazilla, được hai cánh tay “đôi đũa” bắt gọn

Mốc giờ cất cánh được quy đổi từ thông tin của SpaceX và Space.com: tàu được bắt khoảng 22,5 giờ sau khi rời bệ, lúc 16h20 giờ miền Đông nước Mỹ ngày 14/11.

Starship lớn cỡ nào? So sánh với tên lửa đưa người lên Mặt Trăng

Thông số Starship (SpaceX) Saturn V (NASA, thập niên 1960–1970)
Chiều cao toàn bộ Khoảng 124 m Khoảng 111 m
Đường kính 9 m 10,1 m
Số động cơ 39 động cơ Raptor (cả hai tầng) 11 động cơ (cả ba tầng)
Dùng lại được Thiết kế để dùng lại cả hai tầng Dùng một lần

Nói cách khác, SpaceX vừa dùng một cái tháp để bắt lấy phần trên của cỗ máy còn cao hơn tên lửa từng đưa con người lên Mặt Trăng.

Điều gì chưa thành công?

Mục tiêu ban đầu của chuyến bay là bắt cả hai tầng trong cùng một nhiệm vụ – điều chưa từng có với bất kỳ tên lửa quỹ đạo nào. Mục tiêu này đã không đạt. Theo Space.com, tầng đẩy Super Heavy gặp cảnh báo nhiên liệu thấp nên phải chuyển hướng xuống vịnh Mexico; theo Tinhte, tầng đẩy sau đó phát nổ trên mặt biển. SpaceX cho biết vẫn đang điều tra nguyên nhân.

Tiếp theo là gì?

  • Thử phóng lại tàu đã bắt: bước kế tiếp là kiểm tra, tân trang và cho chính Ship 42 hoặc một tàu được bắt lại bay tiếp – phép thử thật sự của việc tái sử dụng.
  • Thử bắt cả hai tầng: nhiều khả năng SpaceX sẽ thử lại “bắt kép” ở chuyến bay kế tiếp.
  • Mạng vệ tinh khổng lồ: 52 vệ tinh Starlink V3 đã được Starship đưa lên qua hai chuyến bay 14 và 15. SpaceX đặt mục tiêu hàng chục nghìn vệ tinh thế hệ mới, đòi hỏi phóng liên tục với chi phí thấp.
  • Mặt Trăng và Sao Hỏa: tên lửa dùng lại được là điều kiện để Starship chở hàng, chở người đi xa với giá chấp nhận được.

Ý nghĩa với người đọc Việt Nam

Starlink đã được cấp phép thí điểm tại Việt Nam. Khi chi phí phóng giảm, số vệ tinh tăng nhanh, giá dịch vụ Internet vệ tinh có xu hướng rẻ hơn và phủ sóng tốt hơn ở vùng sâu, vùng xa, trên biển. Đây cũng là cột mốc đáng nhớ của ngành hàng không vũ trụ thế giới – tương tự lần SpaceX lần đầu hạ cánh tầng đẩy Falcon 9 năm 2015, mở ra thời kỳ tên lửa tái sử dụng.

Bạn có thể đọc thêm tin thế giới đáng chú ý hôm nay: Mỹ hỏi Ukraine bỏ Donbass để vào NATO: Zelensky trả lời ra sao?

Nguồn tham khảo: SpaceX (phát sóng trực tiếp chuyến bay 15), Space.com, Tinhte.vn, Fox Business; thông số Saturn V theo NASA.

Ảnh bìa: SpaceX Starship ignition during IFT-5 – Steve Jurvetson, giấy phép CC BY 2.0, qua Wikimedia Commons (đã cắt cúp).

Ảnh trong video: theo bài gốc, nguồn oneindia.com.

Chia sẻ Facebook