Bỏ qua, tới nội dung
Thứ Sáu, 20/11/2026 Home Giới thiệu Liên hệ Chính sách bảo mật Chính sách biên tập Điều khoản sử dụng
Thế giới

Iran ra tối hậu thư 2 ngày cho Mỹ: Tehran đòi 4 điều kiện gì?

Iran tuyên bố mở lại eo Hormuz sau 2 ngày nếu Mỹ chấp nhận 4 điều kiện, nếu không sẽ tập kích mục tiêu Mỹ. Ngoại trưởng Rubio gọi yêu cầu là không thể chấp nhận.

Tháp Milad ở Tehran lúc hoàng hôn, Iran ra tối hậu thư cho Mỹ
Ảnh: Sunset Behind Milad Tower – Salehi1990mohsen, giấy phép CC BY-SA 4.0, qua Wikimedia Commons

Chỉ vài ngày sau khi đảng Cộng hòa mất cả hai viện Quốc hội Mỹ, Tehran chuyển sang thế chủ động: hoặc Washington chấp nhận “đề xuất 2 ngày”, hoặc đối mặt với một đợt tập kích mới. Câu hỏi nhiều người quan tâm nhất là Iran thực sự đòi gì, và Mỹ đã trả lời ra sao.

Iran đòi Mỹ những gì trong “đề xuất 2 ngày”?

Iran cam kết mở lại eo biển Hormuz sau 2 ngày, kể từ lúc Mỹ chấp thuận 4 điều kiện. Theo VnExpress và Dân trí (dẫn The Hill), các điều kiện gồm:

  • Ngừng bắn trên mọi mặt trận – không chỉ giữa Mỹ và Iran mà cả các điểm nóng liên quan.
  • Dỡ lệnh phong tỏa các cảng biển Iran mà hải quân Mỹ đang duy trì.
  • Giải phóng tài sản Iran bị phong tỏa ở nước ngoài, trị giá hàng tỷ USD.
  • Dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đang áp lên Tehran.

Ban đầu Iran cho thời hạn một tuần, sau đó tự rút xuống còn 2 ngày. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei gọi đây là “thiện chí”. Cả hai phương án đều được chuyển qua bên trung gian Qatar.

Ngày 8/11, Ngoại trưởng Abbas Araghchi viết trên X rằng cử tri Mỹ đã chọn, giờ đến lượt Nhà Trắng. Ông nói đề xuất vẫn giữ nguyên; nếu Mỹ chọn tiếp tục chiến sự, lực lượng Iran sẽ tập kích các mục tiêu của Washington, kèm lời đe dọa “trút địa ngục” xuống đối phương.

Lực lượng hải quân Iran gần eo biển Hormuz, nơi Iran đề xuất mở lại trong 2 ngày
Lực lượng hải quân Iran gần eo biển Hormuz, nơi Iran đề xuất mở lại trong 2 ngày. Ảnh: Iranian naval forces board MT Wila, August 12, 2020 – NAVCENT Public Affairs, giấy phép Phạm vi công cộng, qua Wikimedia Commons
Xem nhanh bản tin trong 1 phút. Video: TinNews247

Mỹ trả lời thế nào?

Phía Mỹ chưa chấp nhận. Ngoại trưởng Marco Rubio, trước khi sang Paris họp G7, nói các yêu cầu Tehran đưa ra tới nay là “không thể chấp nhận” và chưa thấy dấu hiệu đột phá.

Tổng thống Donald Trump để ngỏ khả năng. Theo CNN được Thanh Niên dẫn lại, ông cho rằng việc nối lại tấn công là “khó có khả năng” nếu đàm phán còn tiến triển, nhưng sẽ làm nếu cần, và mọi quyết định phụ thuộc vào việc Iran có ký một thỏa thuận “thực sự vững chắc” hay không.

Song song, Mỹ siết thêm vòng vây. Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) ngày 7/11 lập lực lượng đặc nhiệm “Cổng sắt” (Iron Gate) gồm 20 thành viên, nhằm chặn các tuyến đường bộ và vùng biển Caspi dẫn vào Iran. CENTCOM cho biết lệnh phong tỏa cảng đã ngăn Iran xuất khẩu hơn 25 tỷ USD dầu thô. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) đáp lại rằng nỗ lực này “sẽ thất bại”.

Hai bên đòi gì – đặt cạnh nhau

Bảng dưới gom yêu cầu công khai của hai phía từ các bản tin ngày 8–9/11, để thấy khoảng cách còn lớn đến đâu:

Vấn đề Iran muốn Mỹ muốn
Eo biển Hormuz Mở lại sau 2 ngày, nếu Mỹ đồng ý điều kiện Mở lại, coi là điều kiện tiên quyết
Phong tỏa cảng biển Dỡ bỏ Duy trì, còn mở rộng sang đường bộ
Tài sản, trừng phạt Giải phóng tài sản, gỡ trừng phạt Chưa chấp nhận
Hạt nhân Không nêu nhượng bộ Iran phải nhượng bộ chương trình hạt nhân
Ngừng bắn Trên mọi mặt trận Chỉ khi có thỏa thuận “vững chắc”

Vì sao Iran chọn đúng lúc này?

Cuộc chiến bắt đầu từ cuối tháng 2 khi Mỹ và Israel mở chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, đến nay đã hơn 8 tháng. Kết quả bầu cử giữa kỳ ngày 3/11 cho thấy chiến sự là gánh nặng chính trị: theo khảo sát sau bỏ phiếu của NBC (VnExpress dẫn), 74% cử tri coi xung đột Trung Đông là yếu tố “quan trọng” hoặc “then chốt”, và 63% cho rằng Mỹ sai khi tấn công Iran. Ngay Phó Tổng thống JD Vance cũng thừa nhận cuộc chiến khiến đảng Cộng hòa mất lưỡng viện.

Tehran đọc được điều đó và đẩy áp lực về phía Nhà Trắng. Tuy vậy, chính ông Araghchi cũng nói các bên trung gian đã “ngừng hẳn” việc đi lại kể từ sau “cú sốc” bầu cử, tức đàm phán thực tế đang đứng yên. Qatar vẫn dẫn đầu nỗ lực ngoại giao, với sự hỗ trợ của Ai Cập, Arab Saudi, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ.

Điều người đọc Việt Nam nên để ý

  • Giá xăng dầu: eo Hormuz là lối đi của khoảng 1/5 lượng dầu thế giới. VnExpress ghi nhận thị trường dầu đã ổn định hơn sau bầu cử Mỹ vì hy vọng hòa bình; nếu chiến sự nối lại, giá dầu và các kỳ điều hành xăng trong nước có thể bị kéo lên.
  • Giá vàng và USD: tin căng thẳng thường đẩy vàng thế giới tăng. Xem diễn biến mỗi ngày ở bảng giá vàng hôm nay.
  • Mốc cần theo dõi: cuộc họp ngoại trưởng G7 tại Paris, nơi cuộc chiến Iran có trong chương trình nghị sự, và phản hồi chính thức của Nhà Trắng với đề xuất 2 ngày.

Diễn biến trước đó: Iran lại rung tiếng nổ sáng 8/11.

Nguồn nội dung: VnExpress, Dân trí, Thanh Niên, Tuổi Trẻ (dẫn The Hill, AFP, CNN, Al Jazeera, NBC).

Ảnh bìa: Sunset Behind Milad Tower – Salehi1990mohsen, giấy phép CC BY-SA 4.0, qua Wikimedia Commons (đã cắt cúp).

Ảnh trong video: theo bài gốc, nguồn thanhnien.vn.

Ảnh trong video: AFP, nguồn vnexpress.net.

Ảnh trong video: REUTERS, nguồn tuoitre.vn.

Chia sẻ Facebook