Động đất Panama 7,7 độ: tình trạng khẩn cấp, hơn 400 công trình hư hại
Trận động đất Panama 7,7 độ trưa 9/10 gần Tonosí khiến 27 người bị thương, hơn 400 công trình hư hại, tháp chuông nhà thờ 440 năm đổ sập. Nội các ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia.
Trận động đất Panama mạnh 7,7 độ xảy ra lúc 12h56 trưa 9/10 (giờ địa phương, tức rạng sáng 10/10 giờ Việt Nam) đã trở thành một trong những trận động đất lớn nhất từng được ghi nhận ở quốc gia Trung Mỹ này. Một ngày sau, nội các Panama họp khẩn và thông qua việc ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia để điều phối cứu trợ. Dưới đây là những gì đã được xác nhận đến sáng 11/10.
Động đất Panama 7,7 độ: tâm chấn ở đâu, mạnh thế nào?
Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), trận động đất có độ lớn 7,7, tâm chấn nằm ở phía nam Panama, gần thị trấn Tonosí thuộc tỉnh Los Santos, cách thủ đô Panama City khoảng 239 km, ở độ sâu chỉ khoảng 12,6 km. Độ sâu nông là lý do rung chấn được cảm nhận rõ ở cả thủ đô và nhiều tỉnh lân cận.
Viện Địa khoa học thuộc Đại học Panama đo được độ lớn thấp hơn một chút, ở mức 7,5, với tâm chấn cách Tonosí khoảng 39 km về phía tây bắc. Sự chênh lệch giữa hai cơ quan là bình thường do khác phương pháp đo, nên các báo quốc tế dùng cả hai con số.
Đọc thêm:
Ngay sau trận động đất, cảnh báo sóng thần được phát đi cho vùng bờ biển Thái Bình Dương của Panama, sau đó được dỡ bỏ. Đến ngày 10/10, Viện Địa khoa học ghi nhận hơn 170 dư chấn, trong đó 4 dư chấn mạnh trên 6 độ.
Thiệt hại: 27 người bị thương, hơn 400 công trình hư hại
Hệ thống Bảo vệ dân sự quốc gia Panama (Sinaproc) cho biết đến cuộc họp báo ngày 10/10 chưa ghi nhận trường hợp tử vong hay mất tích, 27 người bị thương ở mức nhẹ đến trung bình. Thiệt hại về công trình lại khá rộng, tập trung ở các tỉnh Herrera, Los Santos và Veraguas trên bán đảo Azuero.
| Hạng mục | Số liệu | Nguồn |
|---|---|---|
| Độ lớn | 7,7 (USGS) / 7,5 (Đại học Panama) | USGS, Viện Địa khoa học |
| Người bị thương | 27, chưa có tử vong | Sinaproc |
| Công trình hư hại | Hơn 400, gồm 142 nhà ở, 20 cơ sở y tế, 26 công trình công cộng, 13 nhà thờ, 7 khách sạn, 9 cây cầu | EFE, dẫn báo cáo ngày 10/10 |
| Trường học bị ảnh hưởng | 188 trường trên cả nước | Bộ Giáo dục Panama |
| Dư chấn | Hơn 170, có 4 dư chấn trên 6 độ | Viện Địa khoa học |
Số liệu cập nhật sau đó của Sinaproc còn cao hơn: hơn 426 căn nhà hư hại từ nứt tường đến sập hoàn toàn và 21 cơ sở y tế bị ảnh hưởng, theo trang Newsroom Panama. Đường bộ vào Tonosí, khu vực gần tâm chấn nhất, bị cắt đứt nên lực lượng cứu hộ phải tiếp cận bằng đường hàng không. Trên đảo Cañas, khoảng 300 người được đưa đến nơi an toàn sau khi mực nước biển dâng bất thường.
Tháp chuông nhà thờ hơn 400 năm ở Penonomé đổ sập
Hình ảnh gây chú ý nhất là một trong hai tháp chuông của Nhà thờ chính tòa San Juan Bautista tại thành phố Penonomé, tỉnh Coclé, cách thủ đô khoảng 150 km, đổ sập ngay giữa trưa. Theo hãng thông tấn EFE, lúc đó giám mục Edgardo Cedeño và một số linh mục đang họp bên trong nhưng không có thông tin về thương vong tại nhà thờ.
Nhà thờ có lịch sử hơn 440 năm từ thời thuộc địa Tây Ban Nha. Tháp chuông cũ xây năm 1882 từng hư hại vì động đất và bị tháo dỡ năm 1913, tháp mới dựng năm 1917, tháp thứ hai bổ sung năm 1994 và công trình được trùng tu gần nhất năm 2014. Bên trong lưu giữ nhiều tượng cổ mang phong cách nghệ thuật Quito từ thế kỷ XVII, XVIII, hiện chưa rõ tình trạng sau rung chấn.
Panama làm gì sau khi ban bố tình trạng khẩn cấp?
Bộ trưởng Phủ Tổng thống Juan Carlos Orillac cho biết nội các thông qua tình trạng khẩn cấp quốc gia ngày 10/10 nhằm huy động ngân sách và điều phối hỗ trợ cho các cộng đồng bị ảnh hưởng, đồng thời lập một ủy ban phụ trách viện trợ nhân đạo và sửa chữa, tái thiết công trình. Bộ Giáo dục cho tạm đóng cửa trường học trên toàn quốc để kỹ sư kiểm tra kết cấu trước khi học sinh quay lại lớp. Sinaproc cũng kêu gọi người dân chỉ theo dõi thông tin chính thức, tránh lan truyền tin chưa kiểm chứng gây hoang mang.
Panama nằm trên “Vành đai lửa” Thái Bình Dương nhưng động đất lớn khá hiếm và thường chỉ tập trung ở tỉnh Chiriquí phía tây, giáp Costa Rica. Vì vậy một trận 7,7 độ ở bán đảo Azuero, vùng ít được chuẩn bị, gây thiệt hại trên diện rộng dù không có tử vong.
Điều người đọc Việt Nam cần lưu ý
- Du lịch, công tác: Panama City và kênh đào Panama hoạt động bình thường, nhưng ai có kế hoạch đến bán đảo Azuero (Los Santos, Herrera, Veraguas) hoặc Penonomé nên hoãn vài tuần vì đường sá, khách sạn còn đang kiểm tra kết cấu và dư chấn tiếp diễn.
- Số liệu còn thay đổi: con số thương vong và công trình hư hại là thống kê sơ bộ, có thể tăng khi tiếp cận được Tonosí. Nên chờ thông báo của Sinaproc hoặc USGS thay vì tin đồn trên mạng xã hội.
- Bài học phòng tránh: khi có rung chấn, nguyên tắc chung là cúi thấp, che đầu, bám vào vật chắc chắn, tránh xa cửa kính và tường gạch cũ; sau rung chấn mới di chuyển ra khoảng trống. Với bạn đọc trong nước, thiên tai đáng theo dõi lúc này vẫn là mưa lớn, ngập lụt, như đợt mưa lớn kéo dài ở miền Trung đến 11/10.
Nguồn nội dung: Hệ thống Bảo vệ dân sự quốc gia Panama (Sinaproc), USGS, Viện Địa khoa học Đại học Panama; tham khảo: Báo Tin tức/TTXVN, VnExpress, EFE, Xinhua, Newsroom Panama.
Ảnh bìa: 02-004 San Juan Bautista (2) – Jaime Massot Hernández, giấy phép CC BY-SA 4.0, qua Wikimedia Commons (đã cắt cúp).
